زندگینامه سیّد مصطفی خمینی
زندگینامه سیّد مصطفی خمینی

ستاره ناشناخته

فقیه مجاهد، آیت اللّه سیّدمصطفی خمینی شخصیتی بود که به‏رغم آوازه بلندش در تاریخ انقلاب اسلامی هنوز ناشناخته است؛ بزرگ‏مردی که فقه و اجتهاد را در میدان جهاد و هجرت محک زده بود و به حقّ پیش‏قراولیِ شهیدان انقلاب زیبنده نام اوست. او مصطفای امام و انقلاب اسلامی است. حاج آقا مصطفی با کوله‏باری از علوم و معارف نابی که در مکتب پدر و دیگر بزرگان حوزه آموخته بود، مسیر دشوار مبارزه را پا به پای امام طی کرده بود. شهادتش تندر خروش و فریاد و قیام را در سال 56 در سرتاسر ایران، و بلکه جهان اسلام، به جنبش درآورد.

تولّد

آیت‏اللّه سیّد مصطفی خمینی در سال 1309 ش در شهر مقدس قم چشم به جهان گشود. نامش را به مناسبت نام جدّش مصطفی گذاشتند. کودکی خود را در فضایی ملکوتی و در دامن خورشید فروزنده اسلام و پدری بزرگوار و مادری پاک‏سرشت و در محیطی پر از معنویّت و صفا و صمیمیّت سپری نمود.

تحصیلات

آیت‏اللّه سیّد مصطفی خمینی تحصیلات ابتدایی را در مدرسه‏های باقریّه و سنایی قم به پایان رساند. علاقه فراوان وی به علوم اسلامی و روحانیّت و هم‏چنین راهنمایی‏های پدر بزرگوار و دوستان دل‏سوزش موجب گردید که بعد از اتمام دوران ابتدایی به صف طلاّب حوزه علمیّه بپیوندد. وی در راه فراگیری علومِ اهل‏بیت تلاش فوق‏العاده‏ای داشت و همین امر با عث شد که در اندک‏زمانی به مراتب علمی و فرهنگی چشم‏گیری دست یابد و در کم‏تر از شش سال دروس سطح حوزه را نزد استادانی همچون آیات بزرگوار شیخ مرتضی‏حائری، شهید صدوقی، سلطانی و شیخ عبدالجواد اصفهانی به پایان رسانَد.

وی بعد از شش سال تحصیل دروس سطحِ حوزه، در 22 سالگی به دوره تخصّصی خارج اصول و فقه وارد شد و از محضر استادان بزرگواری همچون آیات عظام حجّت، بروجردی، محقّق داماد، امام خمینی، شاهرودی، خوئی، محمد باقر زنجانی و محسن حکیم بهره برد و در 27 سالگی به درجه اجتهاد نائل گردید.

آیت‏اللّه سیّد مصطفی خمینی در سال 1309 ش در شهر مقدس قم چشم به جهان گشود. نامش را به مناسبت نام جدّش مصطفی گذاشتند.

استعداد و نبوغ

حاج آقا مصطفی خمینی از جمله بهترین شاگردان حضرت امام بود. وی از چنان هوش سرشاری برخوردار بود که علاوه بر فقه و اصول، در علوم معقول و فلسفه و کلام نیز در اندک‏زمانی به مراتب بالای علمی دست یافت. او منظومه حکمت را نزد یکی از استادان فلسفه آموخت و بلافاصله به تدریس آن پرداخت و طولی نکشید از استادان برجسته حکمت شناخته شد. او اسفار را از علاّمه مرحوم سیّد ابوالحسن رفیعی قزوینی و علاّمه عالی‏قدر سیّد محمّدحسین طباطبایی فرا گرفت. به برکت هوش سرشار و استعداد فوق‏العاده‏ای که داشت هنوز به سی سالگی نرسیده بود که در دانش‏های معقول و منقول از جمله افراد صاحب نظر حوزه شد.

تألیفات

سیّد مصطفی خمینی از نوابغ و برجستگان حوزه‏های علمیّه بود که در زمان کوتاهی در عرصه علم و عمل به مدارج عالی نائل شد. وی در کنار تحصیل و تدریس علوم اسلامی در فرصت‏هایی که پیش می‏آمد به تألیف و نگارش می‏پرداخت هرچند به قول برادر بزرگوارشان مرحوم حاج سیّداحمد خمینی، «متأسفانه سیّد مصطفی پس از اتمام مراحل لازم و آغاز تقریر و بیان نظریات علمی و اجتهادی خود به شهادت رسید»، اما در زمینه‏های مختلف کتاب‏های ارزنده‏ای را به یادگار نهاده است که از جمله آنهاست: 1. تفسیر قرآن در چهار جلد (ناتمام)؛ 2. تحریرات فی الاصول (3 جلد)؛ 3. قواعد الحکمیه: حاشیه و تعلیقه بر اسفار ملاصدرا؛ 4. حاشیه بر هدایه ملاصدرا؛ 5. حاشیه بر طبیعیات اسفار ملاصدرا؛ 6. حاشیه بر مبدأ و معاد ملاصدرا؛ 7. حاشیه بر بخش‏هایی از عروة الوثقی؛ 8. القواعد الرجالیه؛ 9. حاشیه بر خاتمه مستدرک الوسائل.

طبق آنچه در ویژه‏نامه شماره 81 و 82 مجله حوزه آمده است، شماره آثار مرحوم آیت‏اللّه شهید مصطفی خمینی به بیش از چهل عنوان کتاب می‏رسد.

,زندگینامه,مصطفی خمینی,دعا و شرایط دعا کردن

مبارزات سیاسی

حاج آقا مصطفی خمینی در دامن مکتبی بزرگ شده بود که سیاست در آن عین دیانت به حساب می‏آید. لذا از همان روزهای اول دوره جوانی به دنبال پدر بزرگوارش در این مسیر قدم نهاد و با کمال جدیّت و تلاش مشغول فعّالیّت شد. وی از سویی تحت تأثیر شخصیّت نستوه پدر بزرگوارش حضرت امام خمینی رحمه‏الله قرار داشت و از سویی دیگر به سبب شناخت عمیق و متفکّرانه‏ای که نسبت به مسائل سیاسی و فرهنگی روز کشور و جهان داشت، از همان سال‏های نوجوانی و جوانی به سوی مبارزات سیاسی کشیده شد و توانست در روند حرکت پیروزمندانه انقلاب اسلامی ایران نقش مهمّی را ایفا نماید. او کوشید تا در تمامی سال‏های زندگی دست از جهاد و مبارزه برنداشته و همواره در مسیر حمایت از دین و احکام الهی گام بردارد. ایشان در آغاز جوانی با فداییان اسلام آشنا شد و با بنیان‏گذاران آن رابطه‏ای صمیمی داشت.

وی بعد از دستگیری حضرت امام رحمه‏الله در 15 خرداد سال 42، نقش بسزایی در به حرکت درآوردن نیروهای مردمی داشت و قیام غرورانگیز مردم قم را رهبری کرد و با این فریاد که «مردم، خمینی را گرفتند» همه را بر ضدّ حکومت پهلوی بسیج نمود. او در تبعیدگاه ترکیه افزون بر یاری امام، پیام‏رسان نهضت اسلامی بود و از هر فرصتی که به‏دست می‏آمد، برای هدایت و مبارزه و افشاگری استفاده می‏کرد.

مبارزه در زمان تبعید

مرحوم حاج آقا مصطفی خمینی رحمه‏الله حتی در روزگاری که در عراق و نجف اشرف دوره تبعید را می‏گذراند در مقابل جنایت‏های استکبار جهانی به رهبری آمریکای جهان‏خوار و صهیونیست‏ها و دستگاه جبّار شاه و دولت بعث عراق سکوت نکرد و افزون بر مبارزه با نظام شاه از مبارزه با نظام بعث عراق نیز غافل نشد. فعّالیت‏های ایشان به حدّی بود که سبب شد در 21 خرداد سال 48 از طرف حزب بعث دستگیر شده، به بغداد برده می‏شود و رئیس جمهور عراق، حسن البکر، به او هشدار می‏دهد که در صورت ادامه مخالفت، نظام عراق ناچار به تصمیمی خواهد شد که موجب ناراحتی پدر بزرگوار او شود.

سیر و سلوک

فقیه ربّانی سیّد مصطفی خمینی مبارزه با شیطان درونی را لازم می‏دید و تقوا و پرهیز از تبعیّت هوای نفس را بزرگ‏ترین جهاد می‏شمرد. او علاوه بر تحصیل دانش، رسیدن به قرب الهی را در توسّل به اهل بیت، علیهم‏السلام ، می‏دید و حلّ همه مشکلات را در توسّل به ائمه می‏دانست. و در این راه همه مشکلات را به جان می‏خرید. از جمله برای زیارت امام حسین علیه‏السلام سالانه چندبار مسافت قریب به صد کیلومتر فاصله نجف و کربلا را پیاده می‏پیمود.
آیت‏اللّه سیّد مصطفی خمینی تحصیلات ابتدایی را در مدرسه‏های باقریّه و سنایی قم به پایان رساند. علاقه فراوان وی به علوم اسلامی و روحانیّت و هم‏چنین راهنمایی‏های پدر بزرگوار و دوستان دل‏سوزش موجب گردید که بعد از اتمام دوران ابتدایی به صف طلاّب حوزه علمیّه بپیوندد.

شهادت مظلومانه

وقتی حکومت‏های ایران و عراق نتوانستند فعالیّت‏های سیاسی حاج آقا مصطفی را متوقّف کنند و وجودش را خطری جدّی برای حکومت‏هایشان تشخیص دادند، به فکر عملی کردن تهدیدهای خود افتادند و سرانجام در روز یکشنبه اوّل آبان 1356 ش، در حالی که بیش از 47 بهار از عمر او نمی‏گذشت، به طرز مشکوکی او را مسموم کردند و به شهادت رساندند. مرحوم حاج سیّد احمد خمینی در این‏باره می‏فرمایند: «آنچه می‏توانم بگویم و شکی در آن ندارم این‏که ایشان را شهید کردند؛ زیرا علامتی که در زیر پوست بدن ایشان روی سینه، روی سر و دست و پا و صورت ایشان بود، حکایت از مسمومیّت شدید می‏کرد و من شکی ندارم که او را مسموم کردند. اما چگونه این کار صورت گرفته، نمی‏د انم. ولی همین‏قدر بگویم که ایشان چند سا عت قبل از شهادت در مجلس فاتحه‏ای شرکت کردند که در آن‏جا بعضی از ایادی رژیم پهلوی دست‏اندرکار دادن چای و قهوه بوده‏اند».

 

آیت اللّه مصطفی خمینی در نگاه امام

حضرت امام خمینی رحمه‏الله در توصیف حاج آقا مصطفی فرمودند: «من امید داشتم که این مرحوم (حاج آقا مصطفی) شخص خدمت‏گزار و سودمند برای اسلام و مسلمین باشد، ولی «لا رادَّ لَقضائِهِ وَ اِنَّ اللّهَ لَغَنیٌ عَنِ العالمین»؛ [تقدیر الهی چیز دیگری بود و هیچ امری نمی‏تواند قضا الهی را مانع گردد]».

,زندگینامه,مصطفی خمینی,دعا و شرایط دعا کردن

 

علاّمه سیّدمصطفی از نگاه بزرگان

 

حضرت آیت اللّه بهاءالدینی رحمه‏الله

آیت‏اللّه بهاءالدینی رحمه‏الله درباره حاج آقا مصطفی خمینی می‏فرمودند: «آیت اللّه حاج آقا مصطفی خمینی دانش‏های عقلی و نقلی و سیاست اسلامی و دینی را در جوانی یاد گرفته و به جایی رسیده بود که از نخبگان زمان ما، بلکه عصرها و زمان‏ها، بود. درست‏گفتار و نیک سیرت بود. با کمال زیرکی و هوشیاری به نفوس آگاهی داشت. در انقلاب اسلامی و حوادث آن نقش بسیار ارزنده‏ای داشت».

مقام معظّم رهبری حضرت آیت‏اللّه خامنه‏ای

مقام معظم رهبری در تجلیل از شخصیّت حاج آقا مصطفی می‏فرمایند: «سیّد مصطفی خمینی یکی از شخصیت‏های بالقوّه و بالفعل اسلام بود. او شخصیّتی همه‏جانبه داشت و چنین به نظر می‏رسید که همه خصوصیّات مثبت در وجود ایشان در حال رشد و ترقّی است. بنده ایشان را به عنوان یک چهره برجسته حوزه علمیه قم از سال‏های قبل می‏شناختم و تجلیل از مقام [و] منزلت وی در واقع احترام به حضرت امام رحمه‏الله و تجلیل از ارزش‏های اسلامی و انقلابی محسوب می‏شود».

لطف خفّی

سیّد مصطفی خمینی پروانه ناآرام خورشید انقلاب بود. همه‏جا و در همه حال یار و فدایی پدر بود. سیّد مصطفی در کنار امام هم جان می‏گرفت و هم نور می‏یافت و هم هستی‏اش را در پیکره به‏ضعف نشسته انقلاب پانزده خرداد تزریق می‏نمود. لذا خون سیّد مصطفی جان انقلاب می‏شود و شهادتش الطاف خفیه الهی را بر این ملّت فرو می‏بارد و در یک کلام شهادت این امید آینده اسلام، خود، عامل حیات دوباره انقلاب اسلامی می‏شود.

تهیه و تنظیم برای تبیان: گروه دین و اندیشه

,زندگینامه,مصطفی خمینی,دعا و شرایط دعا کردن

آثار علامه شهید حاج سید مصطفی خمینی

آثار علامه شهید حاج سید مصطفی خمینی
,زندگینامه,مصطفی خمینی,دعا و شرایط دعا کردن

حکایتی از شهید مصطفی خمینی

اول قرآن بعد جنازه و بعد ملائکه وارد حرم مطهرحضرت امیر المؤمنین شدند.
منبع : بخش دین و اندیشه آکاایران
برچسب :